Sinirbilim ve görüntüleme tekniklerindeki ilerlemeler sayesinde, ölüm sürecinde beyin aktiviteleri üzerine yapılan bir araştırma PNAS dergisinde yayınlandı. Araştırmada, ölmek üzere olan dört hastanın beyin dalgaları ve kalp ritimleri incelendi ve özellikle 'gama' adı verilen beyin dalgalarında ani bir artış gözlemlendi. Gama dalgaları, yüksek düzeyde bilişsel işlevlerin gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynar. Araştırma, Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden nörobilimci Jimo Borjigin başkanlığında yürütüldü ve ölüm sürecini saniye saniye gösteren ilk çalışma olma özelliğini taşıyor.
3 Mayıs 2023

Cardiff Üniversitesi ve UK Dementia Research Institute tarafından yürütülen bir araştırma, akıllı saatlerin ve yapay zekanın Parkinson hastalığını ilk belirtiler ortaya çıkmadan yedi yıl öncesinden tespit edebileceğini gösterdi. Araştırmada 103 bin 712 kişinin akıllı saat verileri analiz edilmiş ve 2013-2016 arasında bir haftalık hareket hızı verileri kullanılarak Parkinson hastalığına yakalanacak kişiler başarıyla tahmin edilmiştir. Araştırmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlanmış ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.
4 Temmuz 2023

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, yalnız yaşayan yaşlı bireylerde bunama riskinin üç kat arttığını belirtti. Asil, yalnızlık hissinin sosyal izolasyonun yanı sıra bilişsel fonksiyonları da olumsuz etkilediğini ve bunun alzheimer gibi demans türlerine zemin hazırladığını ifade etti. Sosyal bağlantıların güçlendirilmesinin, yaşlı bireylerin bilişsel sağlıklarını korumak açısından kritik olduğunu vurguladı. Yalnızlıkla mücadele için toplumsal destek ve sosyal aktivitelerin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi.
30 Ekim 2024

Dünya Görme Günü'nde, çocuklarda artan ekran kullanımı nedeniyle miyopi vakalarının arttığına dikkat çekildi. Göz hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Yusuf Durlu, çocukların ev dışında oyun oynamasının miyopi ilerlemesini yavaşlatabileceğini belirtti. Güneş ışığı ve dopamin artışının miyopi üzerindeki olumlu etkileri vurgulandı. Ayrıca, göz hastalıklarının tedavisinde erken tanının önemi ve biyonik göz gibi teknolojik gelişmelerin durumu ele alındı.
10 Ekim 2024

Kalp ve damar hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Meral Kayıkçıooğlu, 35 yaş altındaki sporcularda ani ölümlerin genellikle kalp krizinden değil, genetik kalp hastalıklarından kaynaklandığını belirtti. En yaygın nedenin hipertrofik kardiyomiyopati olduğunu ve bu durumun kalp kasının anormal kalınlaşmasına yol açtığını ifade etti. Ani ölümleri önlemek için sporcuların düzenli sağlık kontrollerinden geçmesi ve aile öykülerinin sorgulanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, enerji içecekleri ve doping gibi maddelerin genç yaşta kalp krizlerini artırabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
22 Kasım 2024

Çin'de 60 yaş ve üzeri 29 bin kişi üzerinde yapılan 10 yıllık bir araştırma, sağlıklı yaşam tarzı faktörlerinin Alzheimer risk geni taşıyan bireylerde dahi hafıza kaybını yavaşlattığını ortaya koydu. Araştırmada, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel egzersiz, aktif sosyal ilişkiler, aktif bilişsel aktivite, sigara içmeme ve alkol kullanmama gibi altı faktör incelendi. Araştırma sonuçları 'British Medical Journal' dergisinde yayınlandı.
28 Ocak 2023

Bilim insanları, uzun süre otokontrol uygulayan kişilerin yorgunluk ve agresiflik yaşadığını belirledi. Araştırma, 44 katılımcının EEG başlığı takarak duygusal videolar izlediği ve tepkisiz kalmaları istendiği bir deneyle gerçekleştirildi. Sonuçlar, otokontrol uygulayanların beyinlerinde delta dalgası aktivitelerinin arttığını ve daha agresif tepkiler verdiklerini gösterdi. Bu bulgular, otokontrolün kişinin topluma uyum sağlama becerisini etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
13 Kasım 2024

Türkiye'de 2016'dan bu yana kalıcı hale gelen yaz saati uygulaması, enerji tasarrufu ve gün ışığından daha fazla yararlanma amacıyla devam ediyor. Ancak, özellikle sabahları karanlıkta yola çıkan öğrenciler bu durumdan memnun değil. Yaz saati uygulamasına adaptasyon için öneriler arasında her gün aynı saatte kalkmak, gün ışığından faydalanmak ve fiziksel aktivite yapmak yer alıyor. Bu öneriler, vücudun sirkadiyen ritmini düzenlemeye ve sabahları daha rahat uyanmaya yardımcı olabilir.
16 Mart 2024

Biyolog David Sinclair ve ekibi, yaşlanma sürecinin ileri ve geri götürülebilen bir süreç olduğunu deneylerle kanıtladı. Yapılan deneylerde yaşlı ve kör farelere görme yetisi geri kazandırıldı, beyin gençleştirilerek bilişsel beceriler artırıldı ve daha sağlıklı kas ve böbrek dokusu oluşturuldu. Ayrıca genç fareler üzerinde yapılan müdahalelerle yaşlanma süreci hızlandırıldı. Bu bulgular, yaşlanmanın DNA hasarından kaynaklandığına dair bilimsel inanca meydan okuyor ve yaşlanmanın bir bilgi kaybı olduğu teorisini öne sürüyor.
13 Ocak 2023

Yeni bir araştırmaya göre, dünya genelinde üç dört yaş aralığındaki çocukların sadece yüzde 14,3'ü ideal çocukluk geçirme kriterlerine uyuyor. Çocukların büyük bir kısmı ekran karşısında fazla zaman geçiriyor, yeterli uyku almıyor ve fiziksel aktiviteden mahrum kalıyor. Araştırmacılar, erken çocukluk döneminin sağlıklı alışkanlıklar edinmek için kritik olduğunu ve bu bulguların yaşam boyu sağlık ve refah üzerinde ciddi etkileri olabileceğini belirtiyor. Avrupa'da birçok ülke, çocukların ekran başında geçirdiği süreyi sınırlandırmaya yönelik önlemler alıyor.
2 Ekim 2024

Birleşik Krallık'ta yapılan bir araştırma, gece saat 10 ile 11 arasında uyumanın kalp ve damar sağlığına iyi geldiğini ortaya koydu. Araştırma, UK Biobank tarafından 88 bin kişi üzerinde gerçekleştirildi ve sonuçları Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin akademik yayını European Heart Journal'da yayınlandı. Araştırma süresince gönüllülerin uyuma ve uyanma saatleri kaydedildi ve bu süreç yaklaşık altı yıl sürdü. Araştırmada, 3 bin gönüllüde kalp ve damar hastalıkları tespit edildi.
29 Eylül 2023

ABD'deki UC Merced Üniversitesi'nden araştırmacılar, hücrelerde protein üretiminin yavaşlaması sonucunda insan ömrünün iki kat uzayabileceğini keşfetti. Araştırma, OTUD6 proteininin hücrelerde protein üretimini yüzde 50 oranında azalttığını ve bu durumun meyve sineklerinin yaşam süresini iki katına çıkardığını gösterdi. Bilim insanları, bu mekanizmanın kanser hücrelerinin gelişimini nasıl etkilediğini de inceliyor. Eğer çalışma insanlar üzerinde etkili olursa, ortalama insan ömrü 80 yıldan 160 yıla kadar çıkabilir.
6 Eylül 2024

Lancet Komisyonu tarafından hazırlanan yeni bir rapor, demans riskini artıran 14 değiştirilebilir faktörü belirledi. Bu faktörler arasında işitme kaybı, yüksek tansiyon, sigara içmek, obezite, depresyon, fiziksel hareketsizlik, diyabet, aşırı alkol tüketimi, travmatik beyin hasarı, hava kirliliği, sosyal izolasyon, görme kaybı ve yüksek kolesterol bulunuyor. Raporda, bu risk faktörlerinin ele alınmasıyla demans vakalarının neredeyse yarısının geciktirilebileceği veya önlenebileceği belirtiliyor. Ayrıca, demans riskini azaltmak için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi gerektiği vurgulanıyor.
4 Ağustos 2024

ABD'deki Rush Üniversitesi'nin yaptığı araştırma, geceleri dış mekanda yapay ışığa maruz kalmanın 65 yaş altındakilerde Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artırdığını ortaya koydu. Araştırma, ülke genelinde 48 eyalette ışık kirliliği oluşturan etkenleri inceledi ve yapay ışığın biyolojik saati ve uyku düzenini bozarak bilişsel gerilemeye yol açabileceğini belirtti. Uzmanlar, yapay ışığın olumsuz etkilerini azaltmak için karartma perdesi veya göz bandı kullanılmasını öneriyor.
6 Eylül 2024

Kolorektal cerrah Karen Zaghiyan, tuvalette beş dakikadan fazla oturmanın sağlık için zararlı olduğunu belirtiyor. Bu alışkanlığın, özellikle dışkılama sonrası veya beklerken sosyal medya gibi aktivitelerle zaman geçirilmesi durumunda, hemoroid gibi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade ediyor. Zaghiyan, bağırsak hareketinin beş dakika içinde tamamlanamaması halinde, kalkıp daha sonra tekrar denemenin daha sağlıklı olacağını öneriyor.
3 Mart 2024

Begüm Demir, uzun süreli araç kullanımında sürücülerin karşılaşabileceği 'yol hipnozu' konusunda uyarılarda bulundu. Yol hipnozunun, özellikle otoyollarda düz ve tekdüze güzergahlarda daha sık görüldüğünü ve sürüş güvenliğini tehlikeye attığını belirtti. Yol hipnozundan korunmak için yeterli uyku alınması, iki-üç saatte bir mola verilmesi ve gündüz saatlerinde yolculuk yapılması önerildi. Ayrıca farklı ses uyarıları ve yolculuk esnasında diğer insanlarla konuşmanın zihni uyanık tutmaya yardımcı olduğu ifade edildi.
23 Haziran 2023

TikTok'ta uyku hakkında bilgiler veren Dr. Dustin Portela ve Uyku Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan bir makale, sabahları alarmı ertelemenin uyku kalitesini kötüleştirmediğini veya kişiyi daha yorgun hale getirmediğini belirtiyor. Araştırmalar, alarmı ertelemenin aslında kişinin daha dinç uyanmasına yardımcı olabileceğini ve sabahları 30 dakika ertelemenin uyku kalitesini bozmadığını gösteriyor. Uzmanlar, alarmı bir yarım saat erkene kurmanın, ertelemenin keyfini çıkarırken gecikmeyi önleyebileceğini öneriyor.
26 Şubat 2024

Portekiz, çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığını ölçmek amacıyla haftada dört günlük çalışma düzenini test eden bir pilot proje başlattı. Altı ay sürecek olan projede 40'a yakın şirket bu yeni çalışma düzenini deneyecek. Proje, ekonomik, toplumsal ve çevresel etkileri değerlendirmeyi ve iş-yaşam dengesini iyileştirmeyi hedefliyor. Koordinasyonu Birbeck University of London ve Henley İş Okulu'ndan akademisyenler tarafından yürütülen proje, işlerin organizasyonunun 21. yüzyıla uygun daha verimli ve sürdürülebilir bir yol olacağını savunuyor.
5 Haziran 2023

Prof. Dr. Çağatay Güler, Milli Kadın Voleybol Takımı oyuncularının ABD'ye ekonomi sınıfında 13 saatlik uçuş yapmasının fiziksel ve zihinsel sağlıklarını olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Güler, uzun süre ekonomi sınıfında uçmanın derin ven trombozu, kas sertliği, dehidrasyon ve jet lag gibi sorunlara yol açabileceğini vurguladı. Ayrıca, bu koşulların sporcuların performansını düşürebileceğini ve takım dinamiklerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
26 Mayıs 2024

Osteoporoz, kemiklerin kırılma olasılığını artıran bir hastalıktır ve kadınlar bu hastalığa erkeklere göre daha yatkındır. Bunun nedenleri arasında hormonal farklılıklar, kemik yapısındaki farklılıklar ve yaşla birlikte östrojen seviyesinin azalması sayılabilir. Ayrıca, besin eksikliği, aile geçmişi ve sigara kullanımı gibi diğer risk faktörleri de bulunmaktadır. Osteoporoz riskini azaltmak için ip atlama, squat sıçramaları ve kutu atlayışları gibi egzersizler önerilmektedir.
16 Nisan 2024
İşaretlediklerim