Türk bilim insanı Özden Baltekin’in de yer aldığı ekip, Britanya’da 8 milyon sterlinlik prestijli Longitude Ödülü’nü kazandı. İsveç’te geliştirilen antimikrobiyal direnç testi, idrar yolu enfeksiyonlarında enfeksiyonun bakteri kaynaklı olup olmadığını tespit ediyor ve doğru antibiyotik tedavisini belirliyor. Bu test, geleneksel yöntemlere göre çok daha hızlı sonuç vererek gereksiz antibiyotik kullanımını önlüyor. Test, Avrupa’da piyasaya sürüldü ve Türkiye’ye getirilmesi için çalışmalar başlatıldı.
21 Haziran 2024

DEHB ilaçları, metilfenidat ve atomoksetin, dikkat, hafıza ve problem çözme gibi bilişsel işlevleri artırarak mental aktiviteyi güçlendiriyor. Bu ilaçlar, özellikle sınav dönemlerinde, performans artırmak amacıyla kötüye kullanılıyor. DEHB tanısı olmayan bireylerde bu ilaçların kullanımı bağımlılık gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar, ilaçların gereksiz yere kullanımının 'mental doping' olduğunu ve etik dışı bir davranış olduğunu belirtiyor. Ayrıca, bu ilaçların yanlış kullanımı yoğun anksiyete ve kaygı gibi yan etkilere neden olabiliyor.
11 Şubat 2024

Filipinler'de yurt dışına çıkmamış bir kişide M çiçeği virüsü tespit edildi. Endonezya'da da bu yıl 14 vaka bildirildi ve ülke dışından gelenlere yönelik testler sıkılaştırıldı. Dünya Sağlık Örgütü, virüsün uluslararası yayılma potansiyeli nedeniyle acil durum ilan etti. Afrika Birliği de kıta çapında halk sağlığı için acil durum ilan etti. M çiçeği virüsü, kemirgen hayvanlardan veya enfekte bireylerden bulaşıyor ve genellikle hafif seyrediyor.
19 Ağustos 2024

University College London'da yapılan bir araştırma, virüslerin insanlardan hayvanlara bulaşma oranının, hayvanlardan insanlara bulaşma oranından daha yüksek olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, yaklaşık 12 milyon sekans içeren küresel bir veri tabanını kullanarak, virüslerin türler arası hareketini inceledi ve vakaların yüzde 64'ünde insanların hayvanları enfekte ettiğini buldu. Bu bulgular, özellikle Covid-19 salgını sırasında popüler olan hayvanlardan insanlara virüs bulaşma tezini tersine çeviriyor ve insanların hayvanlara virüs yayma kapasitesinin, hayvanların insanlara virüs bulaştırma kapasitesinden daha fazla olduğunu gösteriyor.
25 Mart 2024

Bilim insanları, bombus türü kraliçe arıların kirli topraklarda kış uykusuna yattığını keşfetti. Araştırma, arıların böcek ilacı ve fungisit içeren toprakları tercih etme oranının iki kat daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu durumun nedenleri henüz tam olarak anlaşılamasa da, kirlenmiş toprakların arılar için daha cazip hale geldiği düşünülüyor. Araştırmacılar, bu bulguların arıların ciddi risklerle karşı karşıya olabileceğini ve böcek ilacı kullanımında dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
21 Ekim 2024

İsviçre'nin Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik İşleri Dairesi (FOSV), Beypazarı maden suyunun bor içeriğinin çok yüksek olduğunu belirterek sağlık riskleri nedeniyle tüketilmemesi yönünde uyarıda bulundu. BAK-SAN GmbH, ürünü piyasadan geri çekti ve geri çağırma emri verdi. Borun, cenin gelişimine zarar verebileceği ve doğurganlığı etkileyebileceği belirtiliyor, bu nedenle uzun vadeli sağlık riskleri göz ardı edilemez.
16 Nisan 2024

Avustralya'dan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde de kuş gribi virüsünün (H5N1) insanı enfekte ettiği açıklandı. Teksas ve Michigan'da iki süt çiftliği işçisinin H5N1 virüsüyle enfekte olduğu bildirildi. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), halk için riskin düşük olduğunu ancak daha fazla vakanın beklendiğini belirtti. Enfekte ineklerden alınan çiğ sütteki yüksek virüs seviyeleri nedeniyle benzer insan vakalarının tespit edilebileceği ifade edildi.
23 Mayıs 2024

ABD'nin Florida eyaletinde, genellikle 'laboratuvarda yetiştirilen et' olarak bilinen 'kültür eti'nin üretim, satış, bulundurma ve dağıtımı yasaklandı. Florida Valisi Ron DeSantis, bu yasağı imzalayarak, dünyayı laboratuvarda yetiştirilen etlerle besleme planlarına karşı çıktığını belirtti. Benzer yasaklar diğer bazı eyaletlerde de tartışılıyor. Kültür eti, çevresel etkileri azaltma ve hayvan refahını artırma potansiyeli ile destekleniyor, ancak bazı muhafazakar eyaletlerdeki yasaklar bu yeni endüstrinin büyümesini engelleyebilir.
5 Mayıs 2024

Geliştirilen bir ilaçla laboratuvar farelerinin ömrünün yüzde 25 uzatılabildiği ve aynı ilacın insanların yaşlanmasını da yavaşlatabileceği belirlendi. Araştırma, İngiltere ve Singapur'daki ekipler tarafından yürütüldü ve farelerin genetiği değiştirilerek İnterlökin-11 üretmeleri engellendi. İlacın insanlarda test edildiği ancak yaşlanma karşıtı sonuçlarının henüz bilinmediği ifade edildi. Bilim insanları, farelerde elde edilen sonuçların insanlarda da etkili olacağını düşünüyor.
17 Temmuz 2024

Araştırmacılar, 23 insan ve 47 köpek testisini inceledi ve tüm örneklerde mikroplastik buldu. İnsan testislerinde sperm sayıları ölçülemezken, köpek testislerinde daha fazla mikroplastik ile daha düşük sperm sayısı arasında bir bağlantı gözlendi. Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri henüz belirsiz olsa da, laboratuvar çalışmaları insan hücrelerine zarar verebileceğini öne sürüyor. New Mexico Üniversitesi’nden Prof. Şiaozjong Yu, bulgulara şaşırdığını belirtti.
23 Mayıs 2024

Çinli bilim insanları, Helicobacter pylori (H. pylori) bakterisinin tedavisinde kullanılan ilaçların mide kanserini önlediğini belirledi. 2011 yılında Çin'in Şantung eyaletinde başlatılan ve 10 yıldan fazla süren araştırmada, H. pylori tedavisi gören grubun mide kanserine yakalanma riskinin yüzde 13 oranında azaldığı tespit edildi. Araştırma, tedavi edilen grupta mide kanseri vakalarının ve kanser kaynaklı ölümlerin önemli ölçüde azaldığını gösterdi. Özellikle 45 yaş altı deneklerde mide kanseri ve kanser kaynaklı ölümler daha fazla önlendi.
9 Ağustos 2024

Singapur Gıda Ajansı (SFA), aralarında çekirge, ipek böceği ve bal arısının da bulunduğu 16 böcek türünü insanların gıda olarak tüketimi için onayladı. Bu onayla birlikte restoranlar bu böcekleri menülerine ekleyebilecek. Ayrıca, böcek içeren paketlenmiş gıda satan şirketlerin ambalajlarını etiketlemeleri gerekecek. SFA, Nisan 2023'te bu türlerin tüketimine yeşil ışık yakacağını açıklamıştı.
8 Temmuz 2024

Dünya Günü, ilk olarak 1970 yılında ABD'de çevresel bozulmaya dikkat çekmek amacıyla başlatıldı ve bugün 190 ülkede kutlanmaktadır. 2024 yılının teması, plastik üretiminin 2040'a kadar %60 oranında azaltılması ve tek kullanımlık plastiklerin 2020'lerin sonuna kadar tamamen ortadan kaldırılmasıdır. İlk Dünya Günü'ne 20 milyon insan katılmış, 1990'da küreselleşmiş ve bu yıl Malezya'da büyük bir temizlik etkinliği planlanmaktadır. Ayrıca, Earthday.org tarafından başlatılan Canopy Projesi ile dünya çapında milyonlarca ağaç dikilmiştir.
22 Nisan 2024

Avustralya'da yerel ve federal hükümetler, vatandaşların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kırmızı ateş karıncalarıyla mücadele için ayrılan bütçeyi 500 milyon dolarlık ek yatırımla toplam 1 milyar dolara yükseltti. Queensland eyaletindeki karınca istilasını 2032'ye kadar sonlandırmayı hedefleyen yetkililer, ülkede yılda ortalama 8,6 milyon kişinin bu karıncalar tarafından ısırıldığını ve 43 ila 174 bin kişinin ısırılma sonrası alerjik reaksiyon göstererek tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu belirtti. Kırmızı ateş karıncalarının 23 yıl önce Avustralya'ya giriş yaptığı ve hızla yayıldığı tahmin ediliyor.
13 Şubat 2024

Çin'de, gençliği koruma ve sağlığı geliştirici özelliklere sahip olduğuna inanılan Ejiao adlı geleneksel ilaç için her yıl milyonlarca eşek öldürülüyor. Ejiao, eşek derisinden elde edilen jelatinle üretiliyor ve toz, hap, sıvı formunda veya yiyeceklere ek olarak kullanılıyor. Donkey Sanctuary adlı kuruluşun raporuna göre, dünya genelinde her yıl en az 5,9 milyon eşek Ejiao yapımı için katlediliyor.
17 Şubat 2024
İşaretlediklerim